Begrippenkaders

Begrippenkaders warmtenetten en energiesysteem
In 2025 zijn twee nieuwe begrippenkaders ontwikkeld: het Begrippenkader Warmtenetten en het Begrippenkader Energiesysteem. Deze begrippenkaders zijn nu beschikbaar voor praktijkgebruik. De begrippenkaders zijn levende documenten, en worden in de komende jaren verder uitgewerkt, onder andere door concreter te maken welke databronnen je voor welk begrip kunt gebruiken, en door de begrippenkaders geschikt te maken om opgenomen te worden in het Gegevenswoordenboek van IPO (Provinciale Gegevenswoordenboeken), bij voorkeur met gebruik van de Begrippeneditor van Logius (Begrippeneditor). Voor het begrippenkader Warmtenetten is waar mogelijk alaangegeven welke databronnen je het beste kunt gebruiken. We krijgen graag uiterlijk vrijdag 20 maart 2026 feedback hierop. De documenten vind je onderaan deze pagina.

De begrippenkaders
Het Begrippenkader Warmtenetten en het Begrippenkader Energiesysteem zijn uitgewerkt in het kader van programma VIVET (Verbetering van de Informatievoorziening Energietransitie). Daarnaast is er het Begrippenkader RES, wat al langer bestaat. Hier moet wel worden opgemerkt dat de Begrippenkaders Warmtenetten en Energiesysteem nog niet zo ver zijn uitgewerkt als het Begrippenkader RES. De nieuwe begrippenkaders richten zich vooral op definities, en (nog) minder op de exacte databronnen. Dit wordt in de toekomst uiteraard verder uitgewerkt, en we staan nadrukkelijk open voor suggesties. Ook de samenhang en visualisatie werken we later verder uit.

Begrippenkader Warmtenetten
Rijk, provincies, gemeenten, RES-regio’s, woningcorporaties, warmtebedrijven en -coöperaties werken samen aan de transitie naar een duurzame warmtevoorziening. Zij communiceren daarvoor intensief en wisselen onderling data uit. Daarbij is het belangrijk dat iedereen dezelfde taal spreekt, zodat er geen spraakverwarring optreedt omdat mensen verschillende beelden bij eenzelfde term hebben.

Het Begrippenkader Warmtenetten legt vast welke begrippen te gebruiken bij de uitvoering van de warmtetransitie. De nadruk ligt op warmtenetten en daarnaast zijn ook andere begrippen zoals warmtevraag, bronnen en installaties opgenomen. Het is bedoeld voor mensen die werken aan de warmtetransitie: aan de uitvoering van de warmtetransitie, het maken van plannen, het formuleren van beleid en aan het monitoren en rapporteren over de voortgang.

KGG, VRO, CBS, RVO, Kadaster, PBL, NPRES, NPLW, IPO, VNG, EnergieNederland en Aedes droegen samen bij aan het Begrippenkader Warmtenetten.

Begrippenkader Energiesysteem
Het Begrippenkader Energiesysteem geeft structuur en definities aan de onderdelen van het systeem die niet in de andere twee begrippenkaders staan. Het vormt eigenlijk het overkoepelende raamwerk voor de begrippenkaders. Het gaat over bronnen, energiedragers en sectoren maar ook hoe de uitwisseling plaatsvindt in de energieketen over tijd, in de ruimte en tussen netvlakken. Een aantal nieuwe thema’s die in de praktijk veel gebruikt worden zijn ook uitgewerkt. Dit gaat over balanshandhaving, netcongestie, lokale energie-uitwisseling en energie-efficiëntie. Er is ook een lijst aan onderwerpen overgebleven om in een volgende versie te verwerken. Het is een product om te gebruiken bij alle taal over het energiesysteem in producten. Zoals monitors, de energievisie, integraal programmeren, RES, warmteprogramma’s waar de link met onder andere netcongestie wordt gemaakt en lokale energieprogramma’s.

Het Begrippenkader Energiesysteem is gezamenlijk ontwikkeld met CBS, PBL, VNG, KGG, NPLW, NPRES, RVO, IPO, RES-regio’s, NBNL, SP IPE, BAS, MFF, Transform, Topsector energie, TNO, Gasunie en NEN.

Begrippenkader RES
RES-regio's en landelijke partijen hanteren veel verschillende uitgangspunten bij het maken van analyses of het formuleren van doelstellingen. In het begrippenkader RES worden afspraken gemaakt over onder andere kengetallen en bronnen. Het begrippenkader wordt stap voor stap in gebruik genomen.

Binnen het begrippenkader van de Regionale Energiestrategie (RES) worden afspraken gemaakt over definities, rekenregels, kengetallen en bronnen die de regio's hebben gebruikt om hun doelstellingen vast te stellen. Door het hanteren van gelijke uitgangspunten kunnen landelijke partijen data makkelijker analyseren en inzichtelijk maken. 

Het document is opgesteld omdat RES-regio's en ook landelijke partijen veel verschillende uitgangspunten hanteren. Dit maakt het lastig om data optelbaar en vergelijkbaar te maken. Gelijke uitgangspunten maken het voor betrokkenen bij de RES, media en inwoners makkelijker om de voortgang te zien en te analyseren en daarop voort te bouwen in de toekomst.

Wil je meer weten of het begrippenkader downloaden? Ga dan naar Begrippenkader RES data optelbaar en vergelijkbaar maken | Regionale Energiestrategie.